| Skip LoginSkip Main MenuSkip Course categories |
Programy Operacyjne
|
|
|
Pomoc finansowa z Funduszy Europejskich, z której Polska będzie korzystała w latach 2007-2013, będzie przyznawana w ramach następujących programów pomocowych (tzw. programy operacyjne), które stanowią narzędzia realizacji Narodowej Strategii Spójności:
|
|
PROGRAM OPERACYJNY JEST JAK SZAFA |
|
Najłatwiej zrozumieć istotę programu operacyjnego, porównując go do szafy, posiadającej szuflady, które dzielą się na przegródki. Program operacyjny posiada osie priorytetowe – szuflady, które z kolei dzielą się na konkretne działania – przegródki. Działania dzielą się jeszcze na poddziałania lub schematy. Chcąc uzyskać wsparcie finansowe na jakiś projekt, należy dokładnie zlokalizować program, oś priorytetową oraz działanie, na które nasz projekt będzie odpowiedzią. Proces ten można porównać do szukania odpowiedniej szafy, szuflady i w końcu przegródki, gdzie znajdują się pieniądze, które pomogą zrealizować nasz projekt.
|
 |
Programy operacyjne zarządzane są na poziomie kraju, a w przypadku programów regionalnych na poziomie 16 regionów województw (każde województwo posiada swój regionalny program operacyjny).
|
|
Taki układ programów na lata 2007-2013, a także system ich wdrażania wynika z doświadczeń okresu programowania 2004-2006, a także nowych regulacji UE.
|
|
Zcentralizowana struktura zarządzania pozwala ograniczyć liczbę instytucji odpowiedzialnych za realizowanie programu, co zwiększa efektywność procesu zarządzania, pozwala tworzyć jednolity system kontroli oraz dokumentów (podręczników procesów, instrukcji i wzorów wniosków).
|
Programy operacyjne skonstruowane są tak, by wzajemnie uzupełniały podejmowane działania.
Komplementarność wyklucza dublowanie się przedsięwzięć. Przejawia się na ona na dwóch poziomach:
 programy operacyjne szczebla krajowego a regionalne programy operacyjne
komplementarność na poziomie programów operacyjnych.
|
 | W celu wyeliminowania możliwości nakładania się interwencji poszczególnych programów operacyjnych współfinansowanych z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności przygotowany został dokument operacyjny
|
|
"Linia demarkacyjna pomiędzy Regionalnymi Programami Operacyjnymi
a Programami Operacyjnymi na poziomie
centralnym"
|
| Uzasadnieniem dla przygotowania i realizacji 16 RPO jest decentralizacja programowania rozwoju regionów, zwiększenie stopnia efektywności prowadzenia działań rozwojowych przez administrację publiczną, wzmocnienie wymiaru obywatelsko-samorządowego. Cele RPO z jednej strony są ustalane przez województwa w odniesieniu do wojewódzkich strategii rozwoju, a z drugiej wpisują się w cele NSRO.
|
 |
Łączna suma środków zaangażowanych w realizację NSS wyniesie około
85, 6 mld euro.
Z tej sumy:
- 67,3 mld będzie pochodziło z budżetu UE
- 11,9 mld z krajowych środków publicznych
- ok. 6,4 mld zostanie zaangażowanych ze strony podmiotów prywatnych
|
|
Łączna suma środków włączona w realizację działań rozwojowych, których głównym elementem będzie NSS, wyniesie łącznie ponad 107,9 mld euro, w tym 85,4 mld środków UE.
Szczegółowy podział funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w Polsce w układzie poszczególnych programów operacyjnych kształtuje się w następujący sposób.
|
Pozostałe środki finansowe w ramach obu funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności zostaną przeznaczone na utworzenie krajowej rezerwy wykonania (2% wartości alokacji, czyli 1,3 mld euro).
|
|
PROGRAMY OPERACYJNE REALIZUJĄ CELE NSRO
|
Programy operacyjne przyczyniają się do realizacji celu strategicznego oraz horyzontalnych celów szczegółowych nakreślonych w tym dokumencie. Realizacja tych celów wymaga skoordynowanego podejścia w dwóch lub większej liczbie programów.
|
|
Realizacja celu 1: Poprawa jakości funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozbudowa mechanizmów partnerstwa. |
Główny ciężar realizacji tego celu spoczywa na POKL, w ramach którego przewidziana jest realizacja projektów wzmacniających potencjał administracji rządowej. Program Operacyjny Pomoc Techniczna poprzez wsparcie systemu realizacji NSRO także pośrednio wpisuję się w realizację Celu 1.
|
|
Cel 2: Poprawa jakości kapitału ludzkiego i zwiększenie spójności społecznej |
jest realizowany głównie przez przedsięwzięcia przewidziane w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki. Dodatkowo cel 2 będzie uzupełniany przez inwestycje w rozwój najwyższej klasy ośrodków akademickich kształcących specjalistów w zakresie nowoczesnych technologii oraz podniesienie jakości kształcenia poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych w ramach PO IiŚ, a także PO IG. W ramach RPO realizowane będą inwestycje w infrastrukturę edukacyjną, przedsięwzięcia z zakresu ochrony zdrowia oraz infrastruktury informatycznej dla zwiększenia dostępu do szerokiego spektrum informacji.
|
|
Cel 3: Budowa i modernizacja infrastruktury technicznej i mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski. |
będzie osiągany w oparciu o realizację PO IiŚ, PO IG, RPO oraz PO RPW. W ramach PO IiŚ wspierany będzie rozwój i modernizacja podstawowej infrastruktury technicznej oraz infrastruktury energetycznej, a także wsparcie energetyki wykorzystującej odnawialne źródła energii. Rozwojowi infrastruktury technicznej towarzyszyć będą inwestycje mające na celu zapewnienie odpowiedniej jakości środowiska naturalnego. Za pomocą środków PO IG realizowane będą przedsięwzięcia wzmacniające infrastrukturę ośrodków naukowo badawczych do prowadzenia wysokiej jakości badań na potrzeby gospodarki. W ramach RPO wspierana będzie infrastruktura tworząca odpowiednie warunki dla prowadzenia przedsiębiorstw, przyczyniająca się do rozwoju współpracy między nimi i budowy potencjału regionalnego. Jednym z głównych elementów budowy konkurencyjności będzie szerokie wsparcie dla budowy szerokopasmowego dostępu do Internetu.
|
|
Cel 4: Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, w tym
szczególnie sektora wytwórczego o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój sektora usług. |
realizowany jest głównie w ramach PO IG, gdzie środki przeznaczone są na wzmocnienie innowacyjnych przedsiębiorstw poprzez tworzenie około-instytucjonalnych warunków dla ich rozwoju. Komplementarnie w stosunku do PO IG wspieranie regionalnej innowacyjności, usług podstawowych a także turystyki realizowane będzie w ramach RPO, PO RPW, a w przypadku turystyki również w PO Ii. Wsparcie rozwoju zasobów ludzkich dla innowacyjnej gospodarki jest realizowane w ramach POKL.
|
|
Cel 5: Wzrost konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji społecznej, gospodarczej i przestrzennej. |
Główny nacisk w realizacji tego celu jest położony na przedsięwzięcia w ramach 16 RPO. Uzupełnieniem przedsięwzięć finansowanych w ramach EFRR będą zadania z zakresu EFS w ramach POKL, gdzie ponad połowa środków w ramach tego funduszu zostanie skierowana do regionów.
Analogicznie, jak w Celu 5 - przedsięwzięcia w ramach poszczególnych programów
operacyjnych będą bezpośrednio lub pośrednio przyczyniać się do realizacji.
|
|
Celu 6 Wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich. |
|
|
|
Za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca.
Zgodnie z zapisami NSRO 2007-2013, wszystkie instytucje zarządzające krajowymi programami operacyjnymi, umiejscowione są w
Ministerstwie Rozwoju Regionalnego
natomiast w przypadku regionalnych programów operacyjnych za realizację odpowiada
zarząd województwa.
|
 |
Do zadań instytucji zarządzającej należy:
przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego,
opracowanie propozycji kryteriów wyboru projektów,
wybór (w oparciu o przygotowane kryteria) projektów, które będą
dofinansowane w ramach programu operacyjnego,
zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu,
zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego,
monitorowanie postępów w realizacji,
zapewnianie właściwej informacji i promocji programu operacyjnego.
|
|
Instytucja zarządzająca może powierzyć część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego instytucji pośredniczącej. Możliwe jest także powołanie tak zwanej instytucji wdrażającej (instytucji pośredniczącej 2 stopnia), z tym że pełną odpowiedzialność za realizację powierzonych czynności ponosi instytucja zarządzająca.
|
|
RODZAJE PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH
|
W ramach programu operacyjnego mogą być finansowane następujące typy projektów:
- projekty indywidualne - projekty mające strategiczne znaczenie dla realizacji programu. Projekty te wskazywane są przez instytucję zarządzającą (zgodnie z kryteriami zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący). Ich lista podana jest do wiadomości publicznej.
- projekty systemowe- projekty polegające na dofinansowaniu realizacji zadań publicznych, określonych w odrębnych przepisach. Przykładami takich działań mogą być np. wsparcie funkcjonowania administracji samorządowej czy ośrodków pomocy społecznej.
- projekty konkursowe - wyłonione w drodze konkursu
|
Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka
|
|
2 października 2007 roku podpisana została decyzja Komisji Europejskiej przyjmująca do realizacji Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Na realizację Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013 zostanie przeznaczonych ponad
9,7 mld euro
(8,3 mld euro z środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego). Alokacja finansowa programu jest przeznaczona w większości na pulę konkursową. Szansę na dofinansowanie mają projekty, które wpisują się w cele programu i w jak największym stopniu spełniają kryteria wskaźnikowe opracowane szczegółowo dla każdego działania. Szacuje się, że w trybie konkursowym na dofinansowanie będzie przeznaczone ok. 6,4 mld euro.
|
|
Cel programu:
|
Celem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka jest
wspieranie szeroko rozumianej innowacyjności.
|
|
Program Operacyjny Infrastruktura i ¦rodowisko jest największym programem w historii Unii Europejskiej. W realizację programu zaangażowanych jest prawie
28 mld euro,
co stanowi ok. 42 proc całości środków polityki i spójności w Polsce. Program został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z dnia 7 grudnia 2007 roku.
|
|
Interwencja w ramach programu będzie obejmowała zarówno bezpośrednie wsparcie dla przedsiębiorstw, instytucji otoczenia biznesu oraz jednostek naukowych świadczących przedsiębiorstwom usługi, a także wsparcie systemowe zapewniające rozwój środowiska instytucjonalnego innowacyjnych przedsiębiorstw.
|
|
Wsparcie w ramach programu będzie niezależne od sektora czy branży, której dotyczy.
|
|
W ramach POIG nie będzie wspierana innowacyjność na poziomie lokalnym lub regionalnym, gdyż zadanie to spoczywa na Regionalnych Programach Operacyjnych oraz Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej.
|
Głównym celem POIG jest rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa i będzie on osiągany przez realizację następujących celów szczegółowych:
 Zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw
Wzrost konkurencyjności polskiej nauki
Zwiększenie roli nauki w rozwoju gospodarczym
Zwiększenie udziału innowacyjnych produktów polskiej gospodarki w rynku międzynarodowym
Tworzenie trwałych i lepszych miejsc pracy
Wzrost wykorzystania technologii informacyjnych i komunikacyjnych w gospodarce
Program składa się z 9 priorytetów, a za ich realizację odpowiadają następujące Instytucje Pośredniczące: Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Dokumenty - Priorytety POiG
Dokumenty - POIG
Dokumenty - Szczegółowy opis POIG
|
Program Operacyjny Pomoc Techniczna
|
Sprawna i efektywna realizacja NSRO to jedno z najpoważniejszych wyzwań, jakie stoją przed polską administracją w latach 2007-2013. Narzędziem, które ma wesprzeć ten proces jest Program Operacyjny Pomoc Techniczna, który jako pierwszy z polskich programów operacyjnych na lata 2007-2013 został zatwierdzony przez Komisję Europejską.
Mimo, iż we wszystkich programach operacyjnych przewidziano komponenty pomocy technicznej, realizowany jest też horyzontalny Program Operacyjny Pomoc Techniczna. W jego ramach przewidziano wsparcie procesów oraz instytucji wchodzących w system realizacji NSRO, które nie mogą być wsparte na poziomie poszczególnych programów operacyjnych.
Program obejmuje wsparcie wszystkich horyzontalnych działań z zakresu przygotowania, zarządzania, wdrażania, oceny i kontroli realizacji NSRO, a także z zakresu wsparcia przygotowania projektów. Ponadto w ramach programu przewidziano środki na informacje oraz promocję operacji funduszy strukturalnych w Polsce.
|
 |
Celem głównym POPT jest więc zapewnienie sprawnego i efektywnego przebiegu realizacji NSRO, do którego realizacji przyczynią się następujące cele szczegółowe:
1. Zapewnienie sprawnej realizacji NSRO oraz wsparcie przygotowania przyszłych interwencji instrumentów strukturalnych.
2. Skuteczne rozpowszechnianie informacji i promocja NSRO oraz zapewnienie odpowiedniego przepływu i wymiany informacji pomiędzy uczestnikami procesu realizacji NSRO
|
Na realizacje POPT przeznaczono 607 882 353 euro. Program dzieli się na 4 priorytety.
|
Szczegóły Programu Pomoc Techniczna
Europejska Współpraca Terytorialna
|
|
Programy współpracy transgranicznej, transnarodowej oraz międzyregionalnej będą w latach 2007-2013 realizowane w ramach nowego celu polityki spójności – Cel Europejska Współpraca Terytorialna.
Wyodrębnienie tego nowego celu potwierdza, jak dużą wagę Unia Europejska przywiązuje do zacieśniania więzi między unijnymi partnerami, poprzez realizację wspólnych przedsięwzięć. Ważne jest również wzmocnienie kontaktów między Unią Europejską a krajami z nią sąsiadującymi
|
W latach 2007-2013 na rozwój współpracy terytorialnej Unia przeznaczy aż
7,75 mld euro,
a Polska alokacja na ten cel wyniesie 557,8 mln euro i dodatkowo 173,3 mln euro na współpracę z państwami nie należącymi do UE w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa.
|
|
Nowe programy zastąpią przedsięwzięcia realizowane w latach 2004-2006 w ramach poszczególnych komponentów inicjatywy wspólnotowej INTERREG III.
Aby ułatwić wdrażanie programów współpracy terytorialnej, podjęto decyzję, iż będą one wdrażane zgodnie z jednolitymi zasadami (najważniejsze z nich to: wspólne Instytucje Zarządzające, udział w projekcie co najmniej dwóch partnerów z różnych krajów, utworzenie wspólnego budżetu).
|
|
Programy współpracy transgranicznej mają na celu wspieranie przedsiębiorczości, ochronę środowiska i dóbr kultury rozwój infrastruktury transportowej oraz promocję współpracy w dziedzinie rozwoju zasobów ludzkich, integracji społeczności lokalnych w obszarach przygranicznych.
|
Przewidziana jest realizacja następujących programów współpracy transgranicznej z udziałem Polski (programy wyszczególnione pogrubioną czcionką będą zarządzane przez Polskę):
Polska (Województwo Zachodniopomorskie) - Niemcy (Meklemburgia/Pomorze Przednie - Brandenburgia),
Polska (Województwo Lubuskie) - Niemcy (Brandenburgia),
Polska (Województwo Dolnośląskie i Lubuskie)- Niemcy (Saksonia),
Polska - Republika Czeska,
Polska - Republika Słowacka
Polska - Republika Litewska,
Południowy Bałtyk (Polska - Szwecja - Dania - Litwa - Niemcy)
|
|
Programy współpracy transnarodowej wspierają tworzenie sieci współpracy między partnerami, co ma prowadzić do zintegrowanego rozwoju terytorialnego.
Polska uczestniczy w realizacji dwóch programów współpracy transnarodowej:
|
Program Regionu Morza Bałtyckiego - uczestnicy to: Polska, Dania, Estonia, Finlandia, Litwa, Łotwa, Niemcy (wybrane regiony), Szwecja oraz 3 państwa spoza UE: Białoruś (wybrane regiony), Norwegia i Rosja (wybrane regiony).
Program dla Europy Środkowej - uczestniczą w nim: Austria, Czechy, Niemcy (wybrane regiony), Słowacja, Słowenia, Węgry, Włochy (wybrane regiony), Ukraina (wybrane regiony)
|
|
Głównym celem programu jest poprawa efektywności polityki regionalnej. Przedsięwzięcia, które pomogą realizować ten cel mają służyć promowaniu innowacyjności i gospodarki opartej na wiedzy przy jednoczesnej dbałości o stan środowiska naturalnego i zapobieganiu zagrożeniom - zarówno naturalnym jak i technologicznym.
|
|
Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa jest inicjatywą Komisji Europejskiej, której głównym założeniem jest promowanie
współpracy między UE a państwami partnerskimi spoza jej terenu.
Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa będzie wdrażany między innymi przy pomocy programów współpracy transgranicznej.
|
Polska uczestniczy i zarządza dwoma programami w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa:
Polska - Białoruś - Ukraina
Polska - Litwa - Federacja Rosyjska
|
|
Instrumenty wspierające Europejską Współpracę Terytorialną
Prawo wspólnotowe pozwala na tworzenie
Europejskich Ugrupowań Współpracy Terytorialnej
|
|
- instytucji ponadnarodowych, posiadających osobowość prawną, których zadaniem jest ułatwianie i wspieranie współpracy terytorialnej w Unii Europejskiej. Wsparcie takie jest potrzebne, ponieważ państwa członkowskie chcąc współpracować natrafiają na szereg trudności wynikających między innymi z różnic w ich systemach prawnych. Członkami takich ugrupowań będą głównie samorządy terytorialne, ale mogą być nimi również: państwa członkowskie, szkoły wyższe, instytucje kultury, placówki naukowe itp.
|
|
Wsparcie techniczne dla wdrażania Europejskiej współpracy Terytorialnej stanowi program INTERACT II. Uczestniczą w nim wszystkie kraje UE zaangażowane we wdrażanie EWT oraz państwa sąsiadujące z terytorium Unii, w tym Szwajcaria i Norwegia.
|
Last modified: Sunday, 18 October 2009, 11:26 PM | |
