Skip LoginSkip Main MenuSkip Course categories
"Jest wiele celów niemożliwych do osiągnięcia samemu - można je zrealizować tylko wspólnymi siłami. Unia Europejska, państwa członkowskie, ich regiony i struktury lokalne dzielą się zadaniami" Deklaracja berlińska, marzec 2007r.


  Polityka regionalna - rozwój   Polityka regionalna - dziś

Czym tak naprawdę jest polityka regionalna?


Polityka na rzecz regionów Unii Europejskiej (zwana często polityką spójności) stawia sobie za główny cel:

  wspieranie rozwoju gospodarczego
  tworzenie nowych miejsc pracy

W Nowej Perspektywie Finansowej na lata 2007-2013 na realizację tego zadania przeznaczono kwotę

347,4 mld euro


Przystąpienie do Unii Europejskiej nowych, mniej zamożnych państw, pogłębiło nierówności w rozwoju regionów. Aby wyrównać te dysproporcje postanowiono wprowadzić nowe mechanizmy prawne (zwane narzędziami bądź instrumentami polityki regionalnej, w praktyce są to fundusze strukturalne, które zapewniają bardziej strategiczne podejście do realizacji polityki spójności.

Pomoc finansowa skupia się obecnie na kilku obszarach. Priorytetowo traktowane są:

 inwestycje w kapitał ludzki, 22% wszystkich środków finansowych (czyli 76 mld euro) przeznaczonych zostało na programy w dziedzinie integracji społecznej, edukacji i zatrudnienia;
  innowacje, badania i rozwój technologiczny, 24% (83 mld euro) przeznaczone zostało na innowacyjność w przedsiębiorstwach, współpracę B+R, transfer technologii, ośrodki badawcze oraz na rozpowszechnianie technologii informatycznych;
  transport, 22% (76 mld euro) przeznaczono m.in. na wsparcie sieci transeuropejskich oraz na zwiększenie dostępności regionów;
  energia i ochrona środowiska, 19% (51 mld euro) przeznaczono na oczyszczanie ścieków, zwiększenie wykorzystania surowców odnawialnych i na ochronę przed ryzykiem;


Struktura polityki spójności 2007 - 2013

Nowe, uproszczone mechanizmy finansowe Wspólnoty dzielą się na trzy cele finansowane z trzech instrumentów (funduszy):
CeleFundusze strukturalne i instrumenty
Europejska współpraca terytorialna EFRREFSFundusz
Spójności
Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie EFRREFS 
Konwergencja EFRR  
Cel Konwergencja ma zapewnić zwiększenie wzrostu gospodarczego w najsłabiej rozwiniętych regionach
Dotyczy 154 mln ludzi mieszkających w 84 regionach w 17 krajach członkowskich. Są to regiony, w których PKB na mieszkańca jest niższe od 75% średniej UE (kryterium regionalne) oraz państwa członkowskie, które kwalifikują się do pomocy z Funduszu Spójności gdyż ich DNB jest niższy niż 90% średniej UE (kryterium krajowe)..
Do wsparcia z Celu Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie zakwalifikowane zostały wszystkie te obszary, które nie należą do Celu Konwergencja.
Regionów objętych Celem drugim jest 168 w 19 krajach członkowskich, zamieszkanych przez 314 mln ludzi. 13 spośród tych regionów objętych jest pomocą phasing-in .
Cel Europejska współpraca terytorialna umacnia współpracę na poziomie transgranicznym, ponadnarodowym i międzyregionalnym.
Promuje rozwiązania stosowane w różnych krajach członkowskich w dziedzinach takich jak tworzenie MŚP , rozwój obszarów wiejskich i miejskich, rozwój obszarów nadmorskich
Większe współdziałanie pomiędzy Komisją Europejską a krajami członkowskimi zapewnia strategiczne podejście i programowanie.


Komisja Europejska ustaliła Strategiczne Wytyczne Wspólnoty, które są punktem odniesienia dla Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia, które z kolei zawierają wykaz krajowych programów operacyjnych.
Każdy program jest opracowywany wspólnie przez władze wspólnotowe, krajowe, regionalne oraz partnerów społecznych i musi skupiać się na priorytetach Strategii Lizbońskiej .
Przechodzenie od dokumentów ogólnych poziomu wspólnotowego do bardziej szczegółowych poziomu narodowego gwarantuje lepsze dostosowanie polityki do specyficznych warunków każdego kraju członkowskiego.
Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia wykreowały własne cele, dopasowane do specyfiki kraju. Odnoszą się bezpośrednio do celów Strategicznych Wytycznych Wspólnoty (zwiększenia atrakcyjności Europy pod względem inwestycji i zatrudnienia, poprawy poziomu wiedzy i innowacyjności na rzecz wzrostu, zwiększenia liczby i poprawy jakości miejsc pracy, nadania polityce spójności terytorialnego wymiaru).
Cele NSRO to:
Cel 1. Poprawa jakości funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozbudowa mechanizmów partnerstwa.
Cel 2. Poprawa jakości kapitału ludzkiego i zwiększenie spójności społecznej.
Cel 3. Budowa i modernizacja infrastruktury technicznej i społecznej mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski.
Cel 4. Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, w tym szczególnie sektora wytwórczego o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój sektora usług.
Cel 5. Wzrost konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji społecznej, gospodarczej i przestrzennej.
Cel 6. Wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich.

Zasady interwencji


Zasada komplementarności, spójności, koordynacji, zgodności, dodatkowości, równego statusu kobiet i mężczyzn i proporcjonalności to zasady pomocy odnoszące się do wszystkich trzech celów (Konwergencja, Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie, Europejska współpraca terytorialna).

  Jedną z nowo wprowadzonych zasad jest zasada proporcjonalności, polegająca na dostosowaniu zobowiązań kraju członkowskiego względem alokowanej kwoty.
  Z kolei zasadą, która funkcjonowała już w poprzedniej perspektywie finansowej jest zasada dodatkowości. Mówi ona, że fundusze strukturalne nie mogą w żadnym wypadku zastępować środków krajowych.
Last modified: Sunday, 18 October 2009, 08:59 PM